[trzeci człowiek]

Grona gniewu / Grapes of Wrath
reż. John Ford (Stany Zjednoczone 1940)

Ekranizacja głośniej powieści Johna Steinbecka. Ameryka w latach kryzysu. Farmer Joad traci ojcowiznę z powodu suszy i długów. Wyrusza z rodziną na Zachód, by szukać swojego miejsca pod słońcem... filmweb

Wierniejsza, od East of Eden, ekranizacja Steinbecka. Książka równie obszerna i choć opowiada o mniejszym wycinku czasu, to wątków jest sporo. Film trochę je ukrócił, ale istota zawarta. Obraz Forda jest o 15 lat starszy od dzieła Kazana i to czuć, już pomijam kwestię braku koloru - po prostu nie ma tej swobody realizatorskiej.

Rozpatrując film od strony treściowej - ciężki scenariusz, ale jakoś nie poczułem tego samego stłamszenia, jak podczas lektury. Czuć tragedię bohaterów, ale nie tak jak w cudnej powieści Steinbecka. No i brakuje ostatniej sceny z książki - jedno z najlepszych zakończeń jakie dane mi było czytać w filmie sprowadzone jest do moralizatorskiej gadki. Niezłej, ale zwieńczenie dzieła J.S. zostawiało trwały ślad w głowie czytelnika. Troszkę zbacza to wszystko w lewo, ale zdaje się być wiarygodne. I nie pobrzmiewa w filmie tak mocno jakiś "postheglizm" jak w powieści. Na wschód Edenu jest bardziej uniwersalnym dziełem, tak było, jest i będzie, a Grona gniewu opowiadają o konkretnej sytuacji w konkretnym kraju i choć można to przenieść na dowolną płaszczyznę, to nie jest równie metaforyczne jak EoE.

Od strony technicznej obraz nieco się postarzał, ale i tak robi pozytywne wrażenie. Powieść przeplatana jest bezosobowymi rozdziałami o losie Ameryki jako takiej, tutaj tego nie ma, ale film zaczyna rewelacyjna scena jeżdżących traktorów i innych machin. No i Henry Fonda ciągnie ten film w górę tak mocno, że ocenić go inaczej niż "bardzo dobry" nie sposób.

Bardzo udana adaptacja, ale najpierw książkę warto przeczytać, bo ten film to raczej porządne rzemiosło, inaczej niż w przypadku East of Eden. Z tym, że ten porządnie wykonany produkt ma coś w sobie, pewną krztę magii, dlatego polecam.